Hibernian đang trượt dài: Thất bại trước St Johnstone và ánh mắt vô hồn của David Gray

Cách đây 10 ngày, Hibernian chỉ còn cách lịch sử đúng 6 phút. Easter Road như muốn nổ tung khi đội bóng của David Gray đang tiến gần đến vòng bảng Conference League – một cột mốc chưa từng có trong lịch sử CLB. Thế nhưng, bóng đá vẫn tàn nhẫn đúng cách của nó. Họ sụp đổ trước Gent ngay tại thời khắc quyết định, và mọi giấc mơ châu Âu vụn vỡ chỉ trong vài phút cuối. Một tuần sau, Hibs thua Hearts ngay tại Leith trong trận derby Edinburgh đầu tiên của mùa giải. Rồi đến thứ Bảy, họ tiếp tục gục ngã một cách thiếu sức sống trước St Johnstone ở Perth. Ba trận thua mang ba khuôn mặt khác nhau: một sự sụp đổ tinh thần ở cúp châu Âu, một trận derby đầy nghẹt thở nhưng thất bại, và một màn trình diễn vô hồn tại McDiarmid Park. Nhưng điều đáng lo nhất không nằm ở kết quả. Nó nằm ở sự bất lực của toàn đội khi phải đối mặt với sức ép ngày càng chồng chất. David Gray trông kiệt sức, các học trò của ông chạy nhiều nhưng không tạo ra bất cứ cơ hội rõ ràng nào, và những người hâm mộ trên khán đài bắt đầu quay lưng. Đây không còn là thời điểm để nói về may mắn hay những quyết định sai lầm của trọng tài. Đây là lúc phải nhìn thẳng vào cơ chế vận hành của một đội bóng đang trượt dài. Với tôi, chiến thắng trên sân cỏ là hệ quả của những cuộc gọi từ 12 tháng trước. Chuỗi ngày đen tối này không bắt đầu khi Gent ghi bàn gỡ hòa trong trận lượt về. Nó bắt đầu từ kỳ chuyển nhượng mùa hè, khi Hibernian để mất một trụ cột nơi tuyến giữa và thay thế bằng những cái tên chưa chứng minh được năng lực tại giải VĐQG Scotland. Việc bán người có thể mang về tiền mặt ngay lập tức, nhưng nó phá vỡ sự cân bằng mà Gray đã cố công xây dựng. Sau đó, thay vì dùng số tiền đó để tái đầu tư vào một phương án chất lượng, CLB lại ném vào thị trường những thương vụ kiểu con thoi, mua những cầu thủ không phù hợp với lối chơi pressing tầm cao. Trên bình diện chiến thuật, trận thua St Johnstone phơi bày một thực tế rõ ràng: hệ thống 4-2-3-1 của Gray đã bị bắt bài. St Johnstone không cần pressing quá nhiều, họ chỉ lùi sâu, bịt chặt khoảng trống giữa các tuyến và chờ Hibs tự đâm đầu vào đá tường. Các cầu thủ chạy cánh của đội khách liên tục nhận bóng ở tư thế quay lưng về phía khung thành, trong khi hai tiền vệ trung tâm của Hibs không thể thoát pressing để luân chuyển bóng sang biên đối diện. Kết quả là hình ảnh quen thuộc: họ cầm bóng nhiều nhưng không tạo ra nổi một cơ hội thực sự đáng kể. Kiểm soát bóng mà không có tính đột biến giống như việc sở hữu va li tiền mà không dám tiêu. Có thể nói không ngoa rằng sự tự tin của Hibernian đã vỡ vụn ngay từ đêm Gent. Việc dẫn trước một đối thủ Bỉ — vốn được đánh giá cao hơn rất nhiều về chất lượng đội hình — trong gần suốt trận đấu, rồi nhận hai bàn thua chỉ trong khoảng vài phút cuối, là một cú sốc tâm lý khủng khiếp với một tập thể vốn đã thiếu bản lĩnh châu Âu. Đến trận derby, họ lại thủng lưới ở một tình huống cố định – đúng điểm yếu đã bị chỉ ra nhiều tuần trước. Khi bước vào trận gặp St Johnstone, nhiều cầu thủ của Hibs dường như vẫn còn đang trong quá khứ, không ai dám nhận bóng, không ai dám thử một đường chuyền táo bạo. Họ chuyền bóng an toàn tuyệt đối, thứ bóng đá chết người mà không HLV nào muốn thấy. Nhưng hãy cẩn thận trước khi quy kết tất cả cho David Gray. Thị trường chuyển nhượng giống một ván cờ tưởng, hợp đồng chỉ là nước chiếu tướng cuối cùng. Chiếc ghế nóng của Gray là ví dụ điển hình cho việc một HLV bị đặt vào thế buộc phải chiến thắng bằng chính những quân bài mà người khác chọn. Ban lãnh đạo Hibs đã chi tiêu không thực sự đúng trọng tâm: họ mang về những tiền đạo và hậu vệ cánh đắt giá nhưng quên mất rằng vị trí tiền vệ trụ là nơi dầu bôi trơn của mọi cỗ máy. Nếu không có một cầu thủ có thể phá vỡ tuyến press của đối phương bằng những đường chuyền xuyên tuyến, mọi sơ đồ chiến thuật sẽ trở thành giấy lộn. Hãy nhớ lại cách Hibs vận hành trước đây: bóng được luân chuyển từ hậu vệ lên tiền vệ trung tâm một nhịp, rồi nhanh chóng chuyển sang hai biên. Nhưng bây giờ, những đường chuyền đó hầu như không xuất hiện. Điều này không thể chỉ đổ lỗi cho một cá nhân. Cả bộ khung đội hình đang bị lão hóa về mặt ý tưởng, và Gray đang phải nhận quá nhiều trách nhiệm trong khi quyền lực thực sự nằm ở phòng họp. Một điều nữa khiến người hâm mộ lo lắng là phản ứng của các cầu thủ trên sân. Họ không tranh cãi, không gào thét, không thể hiện sự quyết tâm khi thua bàn trước St Johnstone. Họ chỉ cúi đầu, nhìn nhau và để trận đấu trôi về phía trước một cách buông xuôi. Điều đó nguy hiểm hơn bất kỳ sai lầm chiến thuật nào. Bởi tôi không mô tả bóng đá, tôi giải mã những gì bóng đá cố tình che giấu. Và thứ bóng đá đang che giấu ở Perth chính là một phòng thay đồ không còn niềm tin vào phương hướng của người thuyền trưởng. Khi một tập thể không còn tin vào điều mình đang làm, thì kết quả chỉ là hệ quả tất yếu của một quá trình dài đi sai đường. David Gray từng là một huyền thoại tại Leith, người ghi bàn thắng mang về chiếc cúp Scotland 2026. Anh sẽ nhận được sự kiên nhẫn nhiều hơn bất kỳ HLV nào khác trong lịch sử hiện đại của CLB. Nhưng sự kiên nhẫn của cổ động viên là hữu hạn. Họ đã nếm trải quá nhiều thất vọng trong những năm qua và giờ đây họ cần một tín hiệu rõ ràng, không phải những lời hứa suông trong các cuộc họp báo. Trước mắt, Hibernian sẽ có một tuần lễ dài để bào chữa cho chính mình. Bóng đá Scotland là một môi trường khắc nghiệt, nơi mà một đội bóng lớn như Hibs không được phép ngủ quên ở vị trí thấp trên bảng xếp hạng. Nhưng vấn đề không chỉ nằm ở chiến thuật. Nó nằm ở câu chuyện dài hơi của một đội bóng đang mất đi bản sắc. Liệu Gray có thể tìm lại chiếc la bàn trước khi con tàu chạm vào tảng băng chìm? Câu trả lời không nằm ở trận đấu sắp tới với Motherwell, mà nằm ở việc ban lãnh đạo có dám nhìn lại những quyết định từ đầu mùa hè hay không. Còn với những tifosi của Hibs, họ chỉ có thể cầu nguyện rằng đây mới chỉ là một vết trầy, chứ không phải vết nứt không thể hàn gắn.